Verslag werksessie: Emissieloos de stad in: hoe doen we dat?

Verslag werksessie: Emissieloos de stad in: hoe doen we dat?

Datum: 2 juni 2017
Locatie: Den Haag

APC Groep Voor de werksessie zijn we te gast bij APC groep in Den Haag. De aftrap van de bijeenkomst is aan de oprichter en naamgever van het bedrijf André van Herk. Hij maakt zijn entree op een Virto: een stabiele variatie op de Segway van Nederlands fabrikaat. Hij is positief maar met een kritische noot.

André gelooft in een duurzame toekomst en ziet potentie in de Future Mobility Movement om partijen beter bij elkaar te brengen en het gesprek te laten ontstaan. “Laten we echt gaan samenwerken en stappen zetten. Nu missen we elkaar nog te vaak.”

“Werken met de overheid lukt in sommige steden veel beter dan in andere steden”, zegt Van Herk. Hij noemt het beleid van sommige gemeentes en de onderlinge verschillen daartussen als een van de grootste hobbels om echte vooruitgang te boeken op weg naar schone mobiliteit.

“Wij hebben de middelen in huis om 24/7 op het gewenste tijdstip te bezorgen voor een klant en ook emissievrij rijden zal over een paar jaar geen probleem meer zijn. Klanten hebben het besef nog niet dat steden over een paar jaar dicht gaan voor luchtvervuilende bezorgwagens en ze zijn daar ook niet mee bezig. De kansen liggen in het bundelen van goederen stromen. Emissievrij de stad in kan nog niet op grote schaal. De businesscase heeft nu nog steun nodig.

De oproep is duidelijk we moeten samen aan de slag. Een ronde wordt gemaakt langs de aanwezigen om op te halen hoe zij in het vraagstuk staan en wat zij kunnen bijdragen. Mick Walvisch, van Tripkey, vindt het iets te makkelijk om alleen naar de overheid te wijzen. “Met een goede samenwerking moeten er creatieve oplossingen gevonden kunnen worden. Er zijn verschillende cases dat het wel lukt” Hij wijst op een bedrijf in Amsterdam dat al wel elektrisch rijdt. Het voorbeeld is bekend. De subsidie die Amsterdam geeft van 50.000 euro op elektrische vrachtwagens heeft dat mogelijk gemaakt. De vraag die vervolgens wordt gesteld is: is er dan nog sprake van een level playing field. Het bedrijf dat de auto’s heeft aangeschaft met subsidie in Amsterdam kan nu ook in andere steden meedingen naar aanbestedingen.

Volgens Walvisch is er meer visie en leiderschap nodig en zou het onderwerp ook breder moeten worden getrokken: niet alleen andere mobiliteit maar andere stedelijke inrichting is nodig. Joyce van Os de Man van Orange Gas vraagt ook om een andere blik en sluit aan bij de eerdere oproep: “Emissieloos kan nog niet op grote schaal, laten we het hebben over een anti-diesel beweging. We willen op korte termijn schone lucht. We kunnen nu al veel bereiken met beschikbare technologie waarvoor er wel een goede business case is.” Robert Kreukniet, wethouder van Zwijndrecht, vraagt zich af of overheden misschien te snel willen en mogelijk een andere rol moeten aannemen. “Wedden we wel op het goede paard? We kunnen onze euro’s maar een keer uitgeven, we moeten dat dan wel zorgvuldig doen.” Frans-Luuk Bouwers van 2DOK pleit voor meer samenwerking: “de markt is nu nog klein en we beconcurreren elkaar op alle vlakken, laten we krachten bundelen , delen wat kan en ons onderscheiden op andere zaken.”

Jaap Kooistra, manager van Djinny Logistiek, is de tweede spreker. Djinny heeft stappen gemaakt in de bouwlogistiek en wil verdere stappen maken in de stadsdistributie. Kooistra geeft voorbeelden van de soms tegenstrijdige eisen die overheden stellen. De overheid moet kritisch kijken naar de eigen rol. Graag ziet hij hen als launching customer. Maar dan wel consequent: laat de overheid in het stimuleren van de markt duidelijke keuzes maken en als ze marktpartijen vragen om emissievrij dat dan ook toe passen op het eigen wagenpark. “Wij zijn met onze vrachtwagens als een van de eersten op Euro 6 gaan rijden. Nu wordt ons gevraagd om gelijk ook de volgende stap te maken en emissievrij te rijden. Die investering kan nu niet uit. Het wagenpark aanpassen, kost tonnen en dat kan niet doorberekend worden. We willen de transitie maken, maar in haalbare stappen. Het vraagt om anders denken en meer samen optrekken in de te stellen ambities.”

Marian van Aacken van de provincie Zuid Holland begrijpt de frustratie. Overheden werken vaak nog traditioneel en zeker in aanbestedingen. Zij biedt een voorbeeld dat het ook anders kan. Met het momentum van een bestuurder die graag innovatie wilde en meer aandacht voor duurzaamheid heeft zij in de aanbesteding van een fietsbrug in het Westland op een nieuwe manier kunnen werken met een verrassend resultaat. Ze zegt zelf: “We wilden een duurzame oplossing voor de fietsbrug en eigenlijk hadden we de oplossing ook al bedacht. De brug is lang en ligt hoog. Dat zou onderhoud duur maken en hoe hou je de brug ijsvrij. We gingen uit van de toepassing van restwarmte, maar kwamen uit op antivries asfalt.”

De uitvraag is gedaan met Best Value Procurement. Een nieuwe manier van aanbesteden die is gericht op een gewenst resultaat en niet op een gewenste aanpak. “Het gaat om de doelstelling achter de vraagstelling: waarom doen we iets? Juist als overheid moeten we ons openstellen voor ideeën van ondernemers. Alle expertise die er is, moet gebruikt worden. Durf los te laten! ” aldus van Aacken. De fietsbrug is tot stand gekomen met behulp van een subsidie. Dat heeft een pilot aanpak mogelijk gemaakt. Zonder de subsidie was de aanbesteding traditioneel geweest en was het anti-vries asfalt er niet geweest. “En de total life cost is lager, dat is een bijkomend voordeel, naast het feit dat de brug heel snel kon worden gerealiseerd.”

Na een korte pauze gaat de discussie verder. Wat kunnen we nu met elkaar oppakken? Partijen willen graag met elkaar aan tafel en verder praten over te vormen coalities. De wens is er om een locatie te vinden om te komen tot een pilot. “Laten we samen kijken wat er kan”. De overheid kan daarbij de rol vervullen als afnemer, maar ook als aanjager anderen oproepen om aan te sluiten in het goede voorbeeld. “Als meer partijen mee doen, is er straks wel een business case en dan is die subsidie veel minder belangrijk. De overheid is nodig om de bal te laten rollen, dat kan op allerlei manieren, ook in een minder dwingende rol.”

De afspraak wordt gemaakt dat gegevens worden uitgewisseld en dat een aantal mensen met elkaar in gesprek gaat om te komen tot vervolgafspraken. Marian van Aacken en wethouder Kreukniet staan namens de overheden open voor ideeën. “De oplossingen moeten concreet zijn en bijdragen aan een ervaren vraagstuk. “ “Samen kunnen we de stip op de horizon zetten waar we uit willen komen, vervolgens maken de stappen om er te komen.” Dat huiswerk nemen we allemaal mee.